دستگاه غبارگیر اسکرابر مرطوب (Wet Scrubber)

با افزایش استانداردهای زیست‌محیطی و الزام صنایع به کاهش آلایندگی خروجی، استفاده از سیستم‌های فیلتراسیون صنعتی بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. یکی از کارآمدترین و قابل‌اعتمادترین تکنولوژی‌های کنترل آلودگی هوا، غبارگیر اسکرابر یا Wet Scrubber است. این دستگاه با ترکیب اصول مکانیکی، فیزیکی و شیمیایی، توانایی جذب و جداسازی طیف گسترده‌ای از آلاینده‌ها شامل گردوغبار، گازها، بخارات، بوهای صنعتی و ترکیبات آلی فرار را دارد.
وت‌اسکرابر به دلیل راندمان بالا، قابلیت کارکرد در محیط‌های با دما و رطوبت بالا، امکان حذف هم‌زمان ذرات و گازها و هزینه نگهداری پایین، به یکی از سیستم‌های جدایی‌ناپذیر در کارخانه‌ها تبدیل شده است. این مقاله با رویکردی کاملاً تخصصی و سئو‌شده، تمامی جوانب مهم این دستگاه را بررسی می‌کند.

غبارگیر اسکرابر، یکی از تجهیزات کنترل آلودگی است که با استفاده از یک مایع شستشو دهنده—معمولاً آب—آلاینده‌های موجود در جریان هوا را جذب، شستشو و خنثی می‌کند. این دستگاه برخلاف سیستم‌های خشک مانند بگ‌فیلتر یا سیکلون، از برهم‌کنش گاز و مایع استفاده می‌کند؛ بنابراین برای جداسازی آلایندگی و ذرات چسبنده، ریزدانه، سمی یا قابل‌انحلال در آب بسیار مناسب است.

۱. ورود گاز آلوده به محفظه
۲. برخورد ذرات با قطرات آب
۳. جذب گازهای محلول در مایع شستشو
۴. ته‌نشینی ذرات سنگین در مخزن
۵. خروج هوای تمیز از فن سانتریفیوژ
۶. تصفیه و بازگشت آب به چرخه

وت‌اسکرابرها بسته به روش تماس گاز و مایع به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند.
________________________________________
۱- اسکرابر ونتوری (Venturi Scrubber)
این مدل یکی از پرکاربردترین انواع اسکرابر است که در آن جریان هوا با سرعت بالا از گلوگاه عبور کرده و قطرات بسیار ریز آب با شدت زیاد به ذرات برخورد می‌کنند.
ویژگی‌ها
• راندمان بسیار بالا
• مناسب حذف ذرات زیر ۱ میکرون
• قابل استفاده در صنایع ذوب، فولاد، شیمیایی
________________________________________
۲- اسکرابر افشانه‌ای (Spray Tower Scrubber)
در این نوع، آب از نازل‌ها به صورت اسپری در برج پاشیده می‌شود و با گاز آلوده تماس پیدا می‌کند.
ویژگی‌ها
• طراحی ساده
• هزینه پایین
• مناسب برای حذف گازهای قابل حل در آب
________________________________________
۳- اسکرابر پرکن (Packed Bed Scrubber)
در این اسکرابر، بستر پرکن با سطح زیاد برای تماس گاز و مایع تعبیه می‌شود.
ویژگی‌ها
• راندمان بالا در جذب گاز
• استفاده گسترده در صنایع شیمیایی و پالایشگاه‌ها
• مناسب برای جذب SO₂ و NH₃
________________________________________
۴- اسکرابر چرخشی (Rotary Scrubber)
دارای پروانه‌ای دوار که باعث اختلاط شدید گاز و آب می‌شود.
ویژگی‌ها
• مناسب برای غبار سنگین
• کارکرد پایدار حتی با نوسانات جریان
• نگهداری آسان

________________________________________

۵- اسکرابر گردابی (Vortex Scrubber)
دارای صفحات (بفل) به صورت چند مرحله ای جهت عبور عوا و تماس با اب
ویژگی ها :
اشغال سازی فضای کمتر
راندمان بالا
سهولت در استفاده
خروج غبار راحت تر

۱. آلاینده‌ها وارد محفظه اسکرابر می‌شوند.
۲. مایع شستشو (قالبا اب) توسط نازل‌ها به صورت مه‌پاشی یا اسپری در مسیر عبور هوا پاشیده می‌شود.
۳. ذرات و گازها توسط مایع جذب می‌شوند.
‌ش مایع آلوده به بخش ته‌نشینی هدایت شده و هوای تمیز از خروجی دفع می‌شود.

وت‌اسکرابر یکی از معدود تکنولوژی‌هایی است که تقریباً در هر صنعتی قابلیت استفاده دارد. مهم‌ترین کاربردها شامل موارد زیر است:
● صنایع شیمیایی
برای حذف بخارات اسیدی مانند HCl، HF، SO₂ و NOx که نه‌تنها خطرناک‌اند بلکه برای فیلترهای خشک نیز مخرب‌اند.
● صنایع فولاد، ریخته‌گری و ذوب
در فرایندهای ذوب، دود و بخارات سنگینی تولید می‌شود که اسکرابر بهترین گزینه برای حذف آن‌هاست.
● صنایع پتروشیمی و نفت
حذف VOCها، بوی نامطبوع، بخارات سمی و ترکیبات فرار.
● صنایع غذایی
برای کنترل بو، بخارات روغن و رطوبت.
● کارخانجات چوب، MDF و کاغذ
جذب گردوغبار چوب که به‌طور معمول چسبناک و قابل انفجار است.
● صنایع سیمان، گچ و معدن
جایگزین مناسب بگ‌فیلتر در نقاطی که دمای بالا مانع استفاده از کیسه می‌شود.

✓ راندمان بالا در حذف ذرات ریز (PM2.5 و PM10)
با برخورد ذرات ریز با قطرات آب، جمع‌آوری بسیار دقیق‌تری نسبت به سیکلون یا بگ‌فیلتر انجام می‌شود.
✓ توانایی حذف گازها و بوها
درحالی‌که سیستم‌های خشک فقط گردوغبار را حذف می‌کنند، اسکرابر می‌تواند هم‌زمان گازهای سمی را نیز بی‌اثر کند.
✓ عدم حساسیت به دما و رطوبت
اسکرابر در شرایطی که بگ‌فیلتر از کار می‌افتد عملکرد عالی دارد.
✓ مناسب برای آلاینده‌های چرب، چسبنده و قابل انحلال در آب
ذراتی که به کیسه فیلتر می‌چسبند یا آن را مسدود می‌کنند، در اسکرابر مشکلی ایجاد نمی‌کنند.
✓ هزینه نگهداری کمتر
در مقایسه با تعویض دوره‌ای کیسه‌ها، اسکرابر فقط نیاز به کنترل پمپ‌ها و سطح آب دارد.
✓ قابلیت خنک‌کاری هم‌زمان گازهای داغ
✓ ایمنی بیشتر در برابر خطر انفجار

• کنترل هفتگی سطح آب
• شستشوی دوره‌ای مخزن
• جلوگیری از رسوب گرفتگی نازل‌ها
• سرویس پمپ سیرکولاسیون
• پایش عملکرد فن سانتریفیوژ
• نمونه‌برداری از مایع شستشو برای بررسی کیفیت

برای انتخاب اسکرابر، باید پارامترهای زیر را دقیق بررسی کرد:
• نوع آلاینده (ذره‌ای، گازی، سبک، سنگین، چرب)
• ابعاد غبار
• مقدار دبی و دمای هوا
• میزان رطوبت
• نیاز به جذب گاز یا فقط حذف گردوغبار
• محدودیت‌های نصب
• میزان مصرف آب
• نوع فرآیند صنعتی